يك سال پيش در چنين روزي دوست و همكلاسي عزيزم دكتر محمد سپهر درگذشت. پسير بسيار خوبي بود كه جز نيكي از او در ذهن نمانده است. . همدوره اي ليسانس زمين شناسي - ورودي 65 - در دانشكده علوم دانشگاه تهران، با من بود و دوره فوق ليسانس و دكتري را در امپريال كالج لندن -با تخصص تكتونيك و كار پژوهشي بر روي ناحيه زاگرس ايران-گذراند.

پس از بازگشت به ميهن حدود ۵ سال در مديريت اكتشاف شركت نفت مشغول كار مطالعاتي بود. روز 18 ارديبهشت 88 به دليل حمله قلبي در حين مطالعات صحرايي دار فاني را وداع گفت . خانواده - به ويژه همسر و دو فرزندش - را تنها گذاشت ورفت. پدرش (مرحوم حاج محمد حسين سپهر) نيز حدود يك ماه پيش به رحمت خدا رفت. خدا هر دو را قرين رحمت واسعه خويش گرداند.

امروز دوازده اردي بهشت، سالروز شهادت استاد مرتضي مطهري و روز گراميداشت  معلم است. ضمن اداي احترام به تمام معلمانم - از دوران كودكي تا امروز - جايگاه آموزگاران، معلمان و استادان را در جامعه ارج مي نهم و به همه آنها كه براي آموزش فرزندان وطن از جان خود مايه مي گذارند درود مي فرستم.  

امروز ده اردي بهشت روز خليج فارس بود و مراسم مختلفي در ايران برگزار شد. البته در طي هفته گذشته در جام باشگاههاي آسيا به ويژه در تقابل تيم هاي باشگاهي ايراني و عربي - به ويژه مس كرمان، سپاهان و ذوب اهن - نصب شعارها و بنر هاي تماشاگران ايراني در مورد نام خليج فارس و شعار دادن تماشاگران كرماني در بازي الهلال با مس در يادآورد اين نام تاريخي، با حساسيت طرف مقابل مواجه شد. ظاهرا ناظر بازي ذوب آهن ايراد گرفته بود كه چرا بنري با نام خليج فارس از سوي تماشاگران نصب شده و اين شعار را سياسي دانسته بود. به هر حال  نام اين درياي تاريخي - درياي پارس - مورد مناقشه از سوي بعضي همسايگان قرار گرفته و حتي در گوگل ارت و بعضي نمايشگرهاي اينترنتي ديگر و نقشه هاي جغرافيائي كه بعضا در غرب يا در منطقه چاپ مي شود، نام ديگري براي اين خليج - در كنار نام اصلي يا به جاي آن - ذكر مي كنند. در پرواز هاي خارجي كه از محدوده خليج فارس با خطوط هوايي  خارجي داشته ام ديده ام كه نام خليج - بدون پسوند و صفت و اضافه- روي نقشه هاي ديجيتال در نمايشگرهاي جي.پي.اس. داخل هماپيما در هنگام عبور هواپيما از روي اين دريا به نمايش در مي آيد. ذكر چند نكته در اين مورد ضروري است:

- در مورد مرجع تاريخي و مستندات معتبر براي نام خليج فارس و يا معادل هاي خارجي همين عبارت - در زبانهاي لاتين، يوناني، انگليسي، فرانسه، عربي و... - براي آن هيچ ترديدي وجود ندارد. نام دريا در منايع لاتين سينوس پرسيكوس و حتي در منابع عربي و اشعار شاعران عرب تا قبل از ناسيناليسم عربي در اوائل دهه پنجاه ميلادي، الخليج الفارسي ذكر شده است. از نظر تاريخي، به نظر مي رسد  ذكر نام ديگري براي خليج فارس  از محدوده زماني جنبش افسران عرب در مصر و ناصريسم در اوئل دهه پنجاه ميلادي مطرح شده است. در اين زمينه غير از ناميدن علني اين دريا با نامي اشتباه اول بار از سوي جمال عبدالناصر رئيس جمهور مصر منبع و مستند در دسترس ديگري نديده ام. البته در سالهاي اخير تقريبا اكثر كشورهاي عربي در نقشه هاي خود اين دريا را با نام جعلي ناميده و حتي در كشور هاي جنوب خليج فارس خيابانهايي را به نام جعلي در شهر هاي مهم خود ايجاد كرده و يا ناميده اند. به نظر مي رسد از اين جهت به ويژه كشورهاي تازه تاسيس در جنوب خليج فارس ، اصرار بر ناميدن دريا با نامي جعلي را به صورت مساله اي هويتي -ملي -براي خود در آورده اند.

- در اين زمينه و حساسيت بر روي نام و عبارت خليج فارس - و اصولا هر نوع نام و مساله هويتي ملي - تقريبا هيچ ايراني (با هر گرايش سياسي، ديني و قومي) نمي شناسيم كه  هم نظر با ساير هموطنان  و البته بسيار متعصب نباشد. البته اگر كسي در اين مورد و يا ساير مسائل ملي ما  حساسيت نداشته باشد، از نظر ساير هموطنان ( ايراني ) تلقي نمي شود. به قول مرحوم مهندس حامي ؛دل هر ايراني كه براي ايران نمي تپد، بهتر است نتپد!؛. نام درست خليج فارس  موضوعي است كه همه ايرانيان و البته بسياري از محققان و دانشمندان - مورخان و جغرافيدانان - منصف و باسواد، ترديدي در كاربرد نام درست آن از خود نشان نمي دهند. 

- در مسابقات ورزشي - كه نمونه هايي از آن در هفته گذشته رخ داد - اين موضوع دستمايه شعارها - به اصطلاح كركري حواندن هاي - تماشاگران قراگرفته كه نشان از احساسات مردم دارد و مشخص مي كند كه موضوع فقط مورد دقت متخصصان نيست بلكه همه مردم نسبت به اين موضوع حساسند.

- البته در همان كشورهايي كه نام خليج فارس را با نام جعلي و غلط مي نامند، در حدود بيست و پنج سال اخير توسعه اقتصادي زيادي رخ داده است. شهرهاي آباد و شيكي همچون دبي، ابوظبي، دوحه، منامه و كويت ايجاد شده كه البته براي بعضي از هموطنان ما - كه تمول مالي مناسب دارند و مقاصد گردشگري يا فرصتهاي شعلي ، تجاري و... را  در آن سوي خليج فارس و در همين شهرهاي ياد شده جستجو مي كنند - به عنوان شهرهاي مطلوب براي مسافرت، زندگي، سرمايه گذاري و ... در آمده است. اين موضوع البته عيبي ندارد، و اختيار هركس دست خودش است، ولي اي كاش مي شد بين آن تعصب هموطنان روي نام خليج فارس و مشاركتشان در رونق اقتصادي در آن سوي سواحل خليج فارس در شهرهايي كه خليج فارس را با نامي ديگر مي نامند ميشد نسبتي منطقي برقرار كرد. كاش تركيبي مناسب از تعصب ملي و فرصت  در شهرهاي شمال خليج فارس، اين هموطنان ما را به سرمايه گذاري در سواحل شمالي و جزاير ايراني خليج فارس ترغيب مي كرد.

- به نظرم بايد در تعصب و غيرت ملي - كه من نيز با ساير هموطنان در آن شريكم - دقت داشته باشيم كه به دام نژاد پرستي، شووينيم و توهين به ساير مردم و ملل - به ويژه اعراب - نيافتيم. تعصب و غير ملي را با گفتن حق و ايجاد فرصت و رونق و سرمايه گذاري در شهرهاي  شمال خليج فارس و ذكر مستدل  نام درست آن در همه جا و در مقابل همسايگان ناسپاس و تازه به دوران رسيده و كشورهاي تازه تاسيس بايد همراهي كرد. ولي توهين و تحقير ديگران و ساير ملل و همسايگان، كار درستي نيست و اي بسا دامي باشد كه برايمان گستره باشند. ما مردمي متمدنيم و خليج فارس هم همواره خليج فارس است و خواهد ماند. مجموع سواحل كل كشورهاي جنوبي -سرجمع - به طول سواحل ايراني خليج فارس - از نظر طول - نمي رسد. همچنين  تعداد و اهميت جزيره هاي ما در خليج فارس از هر كشور ديگري بيشتر است. هرچه كه بگويند و نام ديگر به كار برند اين اصول تاريخي، جغرافيايي و فرهنگي مسلم جا به جا نمي شود. ملت را هم با انتقال مردمان از ساير نقاط كره زمين به سوداي كار، رفاه و ... و ايجاد مزيت جمعيتي نمي توان هويت بخشيد، حتي اگر بتوان آمار را با دادن پاسپورت و شناسنامه از سوي  بعضي كشورهاي با سن كمتر از چهل سال در جنوب خليج فارس به بعضي مهاجران بالا برد.

- ولي ما نبايد بي كار باشيم. رونق اقتصادي و فرصت كاري در جنوب خليج فارس واقعيتي است كه اگر ما در تهران و شمال كشور به آن حساس نباشيم، مردم سواحل و شهرهاي استانهاي جنوبي با واقعيتي روزمره با آن مواجه هستند. توسعه اقتصادي، شهرسازي، سرمايه گذاري و  رونق شهرهاي جنوبي و جزاير ما ارزش راهبردي براي كشور ما دارد. بايد از نظر تمام استانداردهاي مدرن، سطح زندگي در سواحل جنوبي ما به بالاترين سطح برسد. نمي شود كه هموطن ما وقتي از فرودگاه ايراني در جنوب كشور سوار هماپيما شود، پس  از وارد به فرودگاه شهرهاي سواحل جنوبي حليج فارس،  مظاهر مدرن و تميزي و زيبايي در ساخت و ساز را متفاوت با شهرهاي خودمان بيابد. فرصت را بايد مغتنم بشماريم.          

امروز متوجه شدم كه دوست عزيزم آقاي عباس عماد مجددا پس از مدتي وقفه سايت بلده نور را به روز مي كند. اميدوارم اين نوشتن را بتوان مستدام كند و دوباره دچار وقفه نشود. البته ابن بار توضيح داده كه وب لاگ نويسي مجدد را مديون آي.اس.پي دار شدن بلده نور-به طور مستقل- است. به هر حال از احوال شهر ما در مركز البرز مركزي ايران بخواهيد بدانيد هيچ جا بهتر از سايت عباس آقاي عماد نيست. به آن سر بزنيد.

در ايام پس از تعطيلات نوروز 89 بود كه شنيدم مهندس مسعود مير ابوطالبي دانشجوي دكتري مهندسي زلزله پژوهشگاه كه در حال گذراندن آخرين مراحل تز دكتري خود زير نظر همكار ما دكتر فرج الله عسگري بود، گرفتار بيماري شده است. ايشان عملا كارهاي تز خود را به مرحله پاياني رسانده و براي دفاع دكتري آماده مي شد. چهارشنبه صبح- هشتم ارديبهشت- كه به پژوهشگاه رفتم با اطلاعيه درگذشت ايشان - در روز سه شنبه هفت ارديبهشت 89- مواجه شدم. واقعا شوك آور بود. در حدود سه هفته پس از اطلاع از بيماري، خبر فوت ايشان همه ما را بسيار اندوهگين و غافلگير كرد. اين مصيبت را به خانواده مهندس مير ابوطالبي به ويژه همسر و سه فرزند ايشان تسليت مي گويم و اميدوارم خداوند به آنها صبر دهد. مهندس مير ابوطالبي فارغ التحصيل دوره كارشناسي مهندسي عمران از دانشگاه صنعتي شريف در اواخر دهد 60 بود و پس از حدود يك دهه به ادامه تحصيل -در اوائل دهه هشتاد - اقدام كرد. فكر مي كنم تقريبا هم سن و سال خود من و شايد يكي دو سال بزرگتر از من بود. به هر حال در دوره كارشناسي ارشد درس تحليل خطر زلزله را با خود من گذراند و در اين درس بود كه با ايشان آشنا شدم - به گمانم حدود سال 82 - ايشان را بسيار باسواد و البته از نظر شخصي بسيار متين يافتم. پس از آن دوره دكتري را شروع كرد كه در زمينه تخصصي مكانيك خاك و مهندسي ژئوتكنيك زمينلرزه - در رشته مهندسي زلزله - مشغول به انجام پژوهش براي رساله خود شد. به هر حال اين زمان كوتاه بين اطلاع از بيماري و سپس فوت ناگهاني ايشان، مقدر خداوند بوده و دعا مي كنيم تا حق تعالي روح ايشان را در جوار رحمت واسعه اش آرامش بخشد و به خانواده اش نيز صبر دهد. روحش شاد.

سايت ناسا امروز سوم ارديبهشت تصاوير جديد گرفته شده از خورشيد را منتشر كرد. واقعا فوق العاده است.

فردا چهارم ارديبهشت هفتادمين سالروز تاسيس راديو تهران، اولين راديو همگاني در ايران در سال ۱۳۱۹ است. از آنجا كه شخصا علاقه ويژه اي به راديو دارم، برايم مناسبت تاسيس و تولد اين رسانه جديد در ايران مناسبت مهمي است. از كودكي همواره با رادو مانوس بوده ام و چندين -!- راديو هميشه دورو برم هست، از حدود شش سال قبل هم يك راديو جيبي كه همراه پخش صوت ام.پي.۳ است دارم كه معمولا هميشه در جيبم هست، و بنابراين به طور دائمي در نزديك ترين فاصله از يك گيرنده راديو هستم. راديو در ايران اولين رسانه مدرن بوده كه ارتباط عموم مردم را با مظاهر نوين هنر، تمدن و علم آشنا كرده است. از همگاني كردن آشنايي و ارتباط مردم با موسيقي گرفته تا نمايش و تئاتر براي همه مردم و آشنا شدن عموم مردم با اولين اصول بهداشت و زندگي مدرن و ... همگي در دهه هاي سوم و چهارم سده بيستم در ايران مديون راديو بوده است. ضمنا اين وسيله اولين و تنها وسيله با پوشش همگاني و سراسري براي اطلاع رساني - حتي در هنگام بحران (سالهاي جنگ و هنگام وقوع سوانح طبيعي نظير زلزله ) است، كه حتي هنگام تخريب يا عدم دسترسي به رسانه تلوزيون، همچنان بيشترين قابليت دسترسي را دارد. اصلا همه اينها به كنار، به خاطر صميميت و قابليت خيالپردازي كه با اين رسانه همراه است، و به دليل اينكه مي توان همزمان با شنيدنش كارهاي ديگر هم انجام داد، آن را دوست داشته ام. به همه دوستانم كه در شبكه هاي مختلف راديو كار مي كنند يا كار مي كرده اند و الان جاي ديگري مشغول هستند، اين سالروز را تبريك مي گويم. ضمنا پيشنهاد پارسال من در غالب تاسيس راديو دانش در ايران همچنان روي ميز است! اگر كسي مشتاق حمايت است لطفا من را هم خبر كنيد.

فردا روز جهاني نجوم است. برنامه هاي متنوعي در سراسر دنيا در اين زمينه بر ترويج علم ستاره شناسي به طور خاص و ترويج علم به طور كلي برگزار مي شود. فرصت خوبي است تا با شركت در اين برنامه ها به ترويج علم به ويژه در خانواده ها كمك كنيم. فردا در مركز علوم و ستاره شناسي تهران در دزاشيب شميران طي مراسمي تلسكوپ ۱۴ اينچي - كه بزرگترين تلسكوپ عمومي در ايران است - رونمايي و براي عموم قابل دسترس مي شود. برنامه آسمان شب تلوزيون شبكه ۴ به طور مستقيم برنامه هاي اين روز را از مركز ياد شده پوشش خواهد داد.

ضمن تبريك اين روز به علاقه مندان نجوم در سراسر ايران اميدوارم از اين فرصت براي ترويج علم استفاده خوبي شود. در اخبار بود كه در شهرستانهاي مختلف ايران نيز برنامه هاي رصد و سخنراني به اين مناسبت برقرار است. 

اين عكس زيبا كه در سايت ناسا آمده است مربوط به آتشفشان هفته قبل ايسلند است. فوق العاده است.

زلزله بامداد چهارشنبه ۲۵/۱/۸۹ با بزرگاي ۶.۹ با ژرفاي ۱۰ كيلومتر در ساعت ۷:۴۹ بامداد به وقت محلي و در نزديك مرز تبت رخ داد و موجب بيش از ۷۰۰ كشته شده است. زلزله در شمال فلات تبت، و از نوع زلزله هاي كم ژرف قاره اي است.